خلاصه‌ای از کتاب «غلط ننویسیم»؛ مدخل «ب»

۴۶. باتری یا باطری؟ مرحوم نجفی ضبط اول را ترجیح می‌داد؛ اما فرهنگ املایی خط فارسی هر دو ضبط را بدون ترجیح یکی بر دیگری صحیح می‌داند.


۴۷. بادمجان یا بادنجان؟ هر دو درست است و در لغت‌نامه‌های دهخدا و معین، و فرهنگ املایی خط فارسی ذکر شده است. مرحوم نجفی معتقد بود شکل دوم بیشتر در متون آمده است.

  • ویراستارباشی
  • چهارشنبه ۲۴ آبان ۹۶

طوفان یا توفان

‏«طوفان» کلمه‌ای عربی است به‌معنی «باد و باران شدید». واژۀ فارسی «توفان» از ریشۀ ‏‏«توفیدن» است و به‌معنی «غُرّان و دمان». کسی که اولین بار «توفان» را به‌جای «طوفان» ‏پیش نهاد، سعید نفیسی بود. 

  • ویراستارباشی
  • چهارشنبه ۱۷ آبان ۹۶

خلاصه‌ای از کتاب «غلط ننویسیم»؛ مدخل «آ-ا»

۱. آبدیده با آب‌داده متفاوت است. اوّلی به‌معنای خراب و فاسد (بر اثر رطوبت‌دیدگی) است، مانند «پارچهٔ آبدیده» و دومی یعنی تیزکرده و عمل‌آوری‌شده در گرما، مانند «خنجر آب‌داده».

۲. آج با عاج متفاوت است. اوّلی به‌معنای «برجستگی‌های منظم بر سطح برخی اشیا»ست و
 دومی یعنی «ماده‌ای سفید و سخت که جنس دندان‌های فیل و برخی جانواران از آن است».
  • ویراستارباشی
  • چهارشنبه ۱۷ آبان ۹۶

رسم‌الخط فارسی و «چه‌کنم»های ما

یکم. دستورخط فارسی در وب، بی‌سروسامان است و پادرهوا. هرکس برای خود سازی می‌زند. شیرین‌کاری‌های برخی از ما هم روزبه‌روز وضع را پیچیده‌تر می‌کند: هم‌سر، خنڪے، عثن و… .

دوم. در برابر این وضعیت، عموماً شاهد دو نوع موضع‌گیری هستیم که شاید دو سر یک طیف باشند:

۱. هرکس آزاده هرطور می‌خواد بنویسه و به کسی هم مربوط نیست. ناراحتی نخون! ضمناً غلط املایی جزو پویایی زبانه.

۲. این بازی‌ها چیه؟ این‌ها ابتکار و آزادی نیست؛ ولنگاری و بی‌سوادیه. فردوسی سی‌سال زحمت کشید که من و شما بیاییم و دوروزه به بادش بدهیم؟!

  • شنبه ۶ آبان ۹۶